Nếu bạn đang ôn CTAL-TA theo syllabus v3.1 và định thi bằng một ngôn ngữ khác tiếng Anh, bạn còn tới hết ngày 16/11/2026. Sau mốc này, theo công bố của ISTQB, chỉ còn đề v4.0. Bản v3.1 tiếng Anh thì đã dừng từ 16/5/2026.
Với người đã ôn gần xong, ba tuần là đủ để thi. Với người mới bắt đầu, đây là lúc nên chuyển hẳn sang v4.0.
Các mốc cần nhớ
| Phiên bản | Tiếng Anh | Ngôn ngữ khác |
|---|---|---|
| CTAL-TA v3.1 | Đã dừng từ 16/5/2026 | Thi được tới 16/11/2026 |
| CTAL-TA v4.0 | Đang thi | Đang thi (tùy đơn vị tổ chức thi có bản dịch hay chưa) |
Ngày dừng theo từng ngôn ngữ do ISTQB công bố và được GASQ (đơn vị tổ chức thi được ISTQB ủy quyền) tổng hợp ở trang sunset dates. Lịch cụ thể ở Việt Nam, bạn nên hỏi lại đơn vị mà mình định đăng ký trước khi nộp tiền.
Đề v4.0 khác v3.1 ở đâu
Về hình thức, hai bản gần giống nhau, chỉ đổi số câu và điểm:
| v3.1 | v4.0 | |
|---|---|---|
| Số câu | 40 | 45 |
| Tổng điểm | 80 | 78 |
| Điểm đạt | 52 | 51 |
| Thời gian | 120 phút | 120 phút |
Cả hai đều được cộng thêm 25% thời gian nếu bạn thi bằng ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ.
Thay đổi lớn nằm ở nội dung. v4.0 có 5 chương, tỷ trọng tính theo điểm:
| Chương (v4.0) | Tỷ trọng |
|---|---|
| Nhiệm vụ của Test Analyst trong quy trình kiểm thử | khoảng 18% |
| Test Analyst trong kiểm thử dựa trên rủi ro | khoảng 7% |
| Phân tích và thiết kế test | khoảng 49% |
| Kiểm thử đặc tính chất lượng | khoảng 9% |
| Phòng ngừa lỗi | khoảng 18% |
Ba điểm đáng chú ý nhất:
- Kỹ thuật test được sắp lại theo dữ liệu (data-based), hành vi (behavior-based) và quy tắc (rule-based), cộng thêm kiểm thử dựa trên kinh nghiệm. Chương này gần bằng nửa số điểm, nên làm bài tập thiết kế test case là phần không thể bỏ.
- Thêm chương phòng ngừa lỗi (defect prevention): cách phát hiện lỗi sớm ở đúng giai đoạn sinh ra nó và ngăn lỗi lặp lại. v3.1 gần như không có phần này.
- Bỏ một số nội dung cũ, như dùng checklist trong review và phần công cụ, keyword-driven testing. Đặc tính chất lượng giờ chỉ còn kiểm thử chức năng, usability, flexibility và compatibility.
Điều kiện vẫn như cũ: có ISTQB Foundation (CTFL), ISTQB khuyến nghị bản v4.0, kèm kinh nghiệm thực tế theo quy định của từng đơn vị tổ chức thi.
Nên thi ngay hay chuyển sang v4.0
Bạn đã ôn v3.1 được 70-80% và thi được bằng ngôn ngữ khác tiếng Anh: đăng ký thi trước 16/11. Đừng cố học thêm phần mới của v4.0 lúc này, chỉ làm cho chắc phần đã học.
Bạn mới bắt đầu, hoặc sẽ thi bằng tiếng Anh: ôn thẳng v4.0. Tài liệu v3.1 vẫn dùng được cho phần kỹ thuật test, nhưng nhớ bổ sung chương phòng ngừa lỗi và cách phân nhóm kỹ thuật mới.
Bạn đã trượt v3.1 một lần: cân nhắc kỹ. Thi lại ngay thì còn ít thời gian sửa điểm yếu; chuyển sang v4.0 thì phải học thêm khoảng một phần năm nội dung. Nếu điểm lần trước sát ngưỡng đạt, thường nên thi lại sớm.
Câu hỏi tình huống
Một Test Analyst nhận đặc tả: "Khách hàng VIP mua từ 2 triệu được giảm 10%, khách thường mua từ 5 triệu được giảm 5%, các trường hợp khác không giảm." Kỹ thuật nào phù hợp nhất để đảm bảo phủ đủ các tổ hợp điều kiện?
A. Phân vùng tương đương B. Bảng quyết định C. Đoán lỗi D. Kiểm thử chuyển trạng thái
Đáp án: B. Kết quả phụ thuộc vào tổ hợp của hai điều kiện (loại khách và mức tiền), đúng loại quy tắc mà bảng quyết định xử lý tốt. Phân vùng tương đương và giá trị biên vẫn cần cho từng ngưỡng tiền, nhưng không tự đảm bảo phủ hết các tổ hợp.
Ôn CTAL-TA v4.0 trên ScrumPass
Bộ câu hỏi CTAL-TA trên ScrumPass đã theo v4.0, chia theo 5 chương ở trên, có giải thích cho từng đáp án. Nếu bạn cũng đang nghĩ tới hướng quản lý kiểm thử, có thể đọc thêm kinh nghiệm thi CTAL-TM của Hạnh Hà.
Nguồn: trang chứng chỉ CTAL-TA của ISTQB và bảng ngày dừng syllabus của GASQ, cập nhật tháng 10/2026.
